anasayfa kategoriler idesözlük müze rehberi köşe yazıları sunumlar amacımız bize ulaşın
› Kategoriler  




BEYAZ İŞLER

İnce veya kalın beyaz kumaş üzerine beyaz iplikle işlendikleri için bu ismi almışlardır.

Kendi içinde çok çeşitli işleme teknikleri bulunmaktadır. Daha çok son yüzyıllarda görüldüğü için Türk işlemeleri kapsamına girmezler.

Antika, Antep işi, ajurlu veya delikli, sarma işlemeler olarak bilinenler bu gruba giren işlemelerdir. 

Antep İşleri 

Antik Antep işi, birman, mongol, demor, opel krep olarak bilinen ipek kumaşlar kullanılarak, genellikle bej veya beyaz renkli ipekli kumaşlara, kendi renklerinde kullanılan saf ipek ipliklerle birkaç aşamalı, birbirinden farklı işleme teknikleri ile yapılan bir nakış sanatıdır.

Antep işinin uygulanacağı kumaşın en ve boy atkı ve çözgü ipliklerinin aynı kalınlıkta dokunmuş olma şartı vardır. Ayrıca nakışın görünürlülüğü için mutlaka düz kumaşa işlenir.

Ketenler, pamuklu kumaşlar, renkli ipekliler, yöresel el dokuması kutnu kumaşlar, ödemiş ipeği, daha çok ‘antik Antep işi’nde kullanılan mongol, birman, krep, demor tipi ipek kumaşlara alternatif olarak kullanılır.  

Tarihçe

Antep işi, ilk defa Antep ve çevresinde ev hanımları tarafından yapıldığı için bu adı almıştır. İşlemelerin eski Türk işleme karakterini taşıması bu işlerin yerli halk tarafından yapıldığını göstermektedir. Antep işlerinin hangi yıllarda başladığı kesin olarak bilinmemekle birlikte, 1850'lerde ilk olarak, Gaziantep'in köylerinde erkeklerin başlarına giydikleri terliklerin, damat giysilerinin paçalarının işlendiği, şehirlerde daha sonra  ipek kumaşlar üzerine ev tekstil ürünlerinde kullanıldığı bilinmektedir.  

İşleme Tekniği

Dokunmuş kumaşın en  ve boy atkı ve çözgü iplikleri  kesilerek, istenen motifin uygulanacağı alanlar oluşturulur. İşlenecek  motiflerin kumaşta yer alacağı alanın oluşturulması çok önemlidir. O nedenle Antep işi halk arasında tarif edilirken, ‘önce kumaşı söküp, sonra nakışla dokuyoruz’ denmektedir.

Antep işi 'susma' ve 'ajur' olarak bilinen ve çok çeşitli modelleri olan, nakış türlerinin birlikte uygulandığı zengin bir tekniktir. Günümüzde işleme tekniği bozulmadan sim, renkli iplikler ve yardımcı nakış iğneleri kullanılarak yapılmaktadır.  

Antep işi daha önce sadece ev tekstil ürünlerinde kullanılırken, bugün, takıdan panoya, giysi süslemelerinden gelinliğe kadar birçok yeni tasarımı nakışla buluşmuş çok farklı bir ürün yelpazesi oluşmuştur. 

Yazı (Antep İşleri): Jale Özaslan / Antep İşi Kadkoop Kurucusu


detaylı bilgi için bkz.


    Kapat
 

Kaynak: Oya Sipahioğlu, Tire Müzesinde Bulunan İşlemelerin Teknik ve Sanatsal Açıdan İncelenmesi ve Yeni Tasarımlar, DEÜ Sosyal Bilimler Ens. Sanatta Yeterlilik Tezi, İzmir, 1997

     Ayten Sürür, Türk işleme Sanatı, Akbank 1976
     Ayten Sürür, Türk işlemelerinde Bölge Özellikleri,Türkiyemiz, Y.5, S.14, 1971

     Burton Berry, Old Turkish Towels, 1938

     Celal Arseven, Sanat Ansiklopedisi, İstanbul 1950

     Emin Cenkmen, Osmanlı Sarayı ve Kıyafetleri, İstanbul, 1943

     G.Von Palotay, Turkish Embroideries, London 1954

     H.Züber, Türk Süsleme Sanatları, T.İş Bankası, Ankara 1971

     Kenan Özbel, Eski El İşlemeleri, El Sanatları 4, Ankara 1949

     M.Celal Lampe, Türk İşlemeleri, İstanbul 1939

     Macide Gönül, Topkapı Sarayı Kolleksiyonundan Bazı Türk İşlemeleri, İstanbul 1969

     Macide Gönül, Türk El İşleri Sanatı, (16-19.yy), Ankara , 1973

     Nezahat Turkan, Gümüş Isıltılı Telkırma / Silver Strip Embroidery, Skylife, Eylül 2003
     Nurhayat Berker, İşlemeler, Yapı Kredi Yayınları, 1981

     Nurhayat Berker-Yusuf Durul, Türk İşlemelerinden Örnekler, Ak Yayınları, 1971

     Örcün Barışta, Osmanlı İmparatorluk Dönemi Türk İşlemeleri, Osmanlı Kültür ve Sanat, Ankara 1999

     Örcün Barışta, Türk İşleme Sanatı Tarihi,

     Örcün Barışta, Özel Müzelerimiz ve Kolleksiyonlarımız II, Sanat Dünyamız 1984

     Örcün Barışta, Türk İşlemelerinde Teknikler, Ankara 1978

     Pauline Johlnstone,Turkish Embroidery, Victoria Albert Museum 1985

     Selma Delibaş, Türk İşlemeleri, Sanat, S.7, 1982

     Semiha Başbuğ, Türk işlemeleri, İstanbul, 1964

     Sevim Fenercioğlu, Türk İşlemelerinde Motifler, Ankara

     Ulla Ther, 16-20 yy. Gezi Edebiyatında Yerli Türk İşlemeleri, Türkiyemiz, Y.24, S.72,1994
     Ulla Ther, Türk İşlemeleri, Bremen, 1993

 
     
 
 
› İlgili kategoriye ait ürünler
İlgili kategoriye ait herhangi bir ürün bulunmamaktadır.

› Bunları biliyor musunuz?
Birsen Malkoç
Tüm hakları saklıdır. © 2017 idesanat.com
Önemli Bilgiler
1. İçeriğimizi başka bir sitede paylaşıyorsanız, lütfen kaynak belirtmeyi unutmayın, ilginize teşekkür ederiz.
2. Sitemizde bulunan bir içeriğin telif haklarına veya yasalara aykırı olduğunu düşünüyorsanız lütfen bize bildirin.