anasayfa kategoriler idesözlük müze rehberi köşe yazıları sunumlar amacımız bize ulaşın
› Kategoriler  


Köşger (Yemeni)

Bir tür hafif ayakkabı olarak tanımlanan ‘yemeni’ için bazı yörelerde ‘köşger’ terimi kullanılır.

Hiçbir plastik madde kullanılmayan ve tüm dikişlerinin elle yapıldığı yemeni renklerine, büyüklüklerine şekillerine göre adlar alır.

Çarık ve yemeni yapımının en önemli bir özelliği boyamasında kök boyanın kullanılmasıdır.

Yakın geçmişte yapılan araştırmalarda, giyimi kolay, rahat bir ayakkabı türü olan ve sağı solu bulunmayan , iki yönlü biçimlendirilmiş yemeninin; Kilis’te; ‘tulum yemeni’ (kara yemeni) ve ‘gül şeftali’ (kırmızı yemeni) olmak üzere iki rengi bulunduğu; arkasında rahat giyebilmek için kulağı bulunan ‘kulaklı yemeni’ ve ‘kulaksız yemeni’ çeşitlerinin farklı boyutlarda örneklerinin yapıldığı bilinmektedir.

Başka bir araştırmada, Safranbolu’da 'Çariko', 'basuk', 'tulumbacı yemenisi', 'gelik', 'adi yemeni' gibi çeşitlemelerinin bulunduğu; Gaziantep’te yapılan kırmızı yemeniler yerine burada siyah yemeni yapıldığı ve günümüzde çok az sayıda yemeni ustası kaldığı anlaşılmıştır.

Yine araştırmalara göre, Malatya-Arapgir’de sığır derisinden yemeni ve ahşap çivili kundura yapıldığı, birkaç ustayla yapımının süregeldiği kayıt edilmiştir.

Bu ürünlerin bazı eski örneklerine Antakya’da rastlanılır. Bu yörede görülen kırmızı yemeniler gibi, düz tabanının burnunun ucu kıvrık bir çizme biçiminde, uzun boğazlı dikilmiş, yörede ‘hedik’ olarak isimlendirilen ürünler, ustaların çeşitlemeler yaptığını göstermektedir.

Benzer bir durum  Edremit-tahtakuşlar köyünde  ‘edik’ olarak isimlendirilen bir tür arkalı çarık için söz konusudur. En seçkin örnekleri Tahtakuşlar’daki özel müzede sergilenmektedir.

Günümüzde yapılan yemeni örneklerine Gaziantep, Kilis ve Kahramanmaraş’ta rastlanmaktadır.

Gaziantep, ‘şeftali yemeni’, ‘metelik’, ‘zerden’, ‘gez’ olarak isimlendirilen örnekleri ile ayırt edilir.
 

Konu hk.detaylı bilgi için bkz.

 

 

    Kapat
 

M.Özdemir-N.Kayabaşı, Geçmişten Günümüze Dericilik, Kültür Bakanlığı,Ankara 2007
H.Örçün Barışta, T.C Dönemi Halk Plastik Sanatları, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara 2005
C.Güzelbey, Gaziantep’te Köşgerlik ve Yemeni, Gaziantep Kültürü, S:64, 1963
K.Özen, Divriği İlçesinde Köşker Esnafı, Türk Folkloru, S:4 1982

 
     
 
 
› İlgili kategoriye ait ürünler
İlgili kategoriye ait herhangi bir ürün bulunmamaktadır.

› Bunları biliyor musunuz?
Birsen Malkoç
Tüm hakları saklıdır. © 2017 idesanat.com
Önemli Bilgiler
1. İçeriğimizi başka bir sitede paylaşıyorsanız, lütfen kaynak belirtmeyi unutmayın, ilginize teşekkür ederiz.
2. Sitemizde bulunan bir içeriğin telif haklarına veya yasalara aykırı olduğunu düşünüyorsanız lütfen bize bildirin.