anasayfa kategoriler idesözlük müze rehberi köşe yazıları sunumlar amacımız bize ulaşın
Müze rehberi
Istanbul / Yıldız Porselen Müze Fabrika

 

Türk çini sanatını canlandırmak, yeni bir yön ve hız vermek amacıyla Sultan II. Abdülhamid (1876-1909) tarafından 1891 yılında Yıldız Sarayı bahçesinde Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu kurulmuştur. Hemen üretime başlayan Fabrika, 1894 depreminde zarar görmüş, aynı yıl İtalyan Mimar Raimondo d’Aronco’ya adeta yeniden yaptırılmıştır.

 

Sultan II. Abdülhamid’in sanata olan ilgisi, Batı ülkelerini görüp yeni teknolojilerin ülkeye getirilme isteği, Anadolu'da yüzyıllar boyunca geliştirilmiş olan çini ve seramik sanatının yeniden canlandırılması düşüncesi, bu Fabrika’nın yapımında etkili olmuştur. Fabrika’nın kuruluşunda gerekli olan ileri teknoloji, her türlü malzeme ve kalıp, Fransa'daki Sèvres ve Limoges fabrikalarından getirilmiştir. Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu’nda üretilen eserlerin tümünde, Fabrika’nın orijinal amblemi olan ay-yıldız damgası yer almaktadır. Damganın hemen altında, eserin hangi yılda üretildiği yazılıdır. Bazılarında bir köşede ya da eserin altında sanatçının adı bulunmaktadır. Eserlerin bazılarında ise, Osmanlı arması, sultanın adının baş harfleri ve tuğrası bulunur.

 

 

Hereke Fabrikası gibi bir imparatorluk fabrikası olan Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu’nda üretilen porselenler, öncelikli olarak son dönem saray, köşk ve kasırların dekorasyonunda kullanılmış ve armağan olarak yabancı hanedanlara sunulmuştur.

 

Fabrikada birçok yerli ve yabancı sanatçı çalışmıştır. Bu sanatçıların en önemlilerinden biri olan Halid Naci, padişah tarafından yetiştirilmek üzere Sèvres Porselen Fabrikası'na gönderilmiştir. Burada çini ressamlığı öğrenen Naci, Yıldız Çini Fabrikası baş ressamlığına atanmış, fabrikanın resim ve süsleme işlerini uzun yıllar idare etmiş, birçok esere imzasını atmıştır. Fabrikanın kurulduğu ilk yıllarda üretilen eserler, form ve bezeme açısından Fransız porselenlerinin etkisindedir.

 

Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu’ndaki üretim, 1909 yılında, Sultan II. Abdülhamid’in tahtan indirilmesiyle durdurulmuştur. Bu dönemde Müze-i Hümâyûn Müdürlüğü'ne bağlanan fabrikanın yeniden üretime geçmesi için Müze-i Hümâyûn’un müdürü olan Osman Hamdi Bey girişimlerde bulunmuştur. 1910 yılında Osman Hamdi Bey'in ölümüyle Halil Edhem Bey, Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu'nu yeniden çalıştırma hazırlıklarına başlar ve 1911 yılında fabrikada yeniden üretime geçilir. Birinci Dünya Savaşı'nda (1914-1918) ülkenin gereksinim duyduğu telefon ve telgraf izolatörleri için porselen fincanların üretimi yapılmıştır.

 

Cumhuriyet Dönemi’nde bir süre Sümerbank çatısı altında üretimini sürdüren fabrika, 1994 yılında Milli Saraylar Daire Başkanlığı’na bağlanmıştır.

 

Günümüzde müze-fabrika olarak benzerleri arasında özel bir konumu olan Yıldız Porselen Fabrikası, bir yandan günümüz insanının beğenisine yönelik porselen eşya üretimini sürdürmekte, öte yandan da kuruluş yıllarında yaptığı ürünlerin replikalarını üreterek, bir dönem estetiğinin daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlayacak projeler geliştirmektedir. Bu ürünler Milli Saraylar bünyesindeki satış mağazalarında ilgililere sunulmaktadır.

 

Fabrikanın logosu yenilenerek, marka koruma hakkının alınabilmesi için Türk Patent Enstitüsü’ne (TPE) yapılan başvuru kabul edilmiş ve 28 Ağustos 2009 tarihinden itibaren 10 yıl süreli olmak üzere belge tescili yapılmıştır.
TBMM millisaraylar.gov.tr

 
Müze Rehberine, sitede ele alınan kategori örneklerinin görülebileceği, etnografik özelliği olan müzeler alınmıştır.
› Müze rehberi
Adıyaman Müzesi
Afyonkarahisar Müzesi
Aksaray Müzesi (Zinciriye Medresesi)
Alanya Müzeleri
Amasra Müzesi / Bartın
Amasya Müzesi
Ankara / Anadolu Medeniyetleri Müzesi
Ankara Etnografya Müzesi
Ankara Vakıf Eserleri Müzesi
Antalya Müzesi
Aydın Müzesi
Balıkesir - Edremit Ayşe Sıdıka Erke Etnoğrafya Müzesi
Bilecik - Söğüt Etnografya Müzesi
Bitlis Ahlat Müzesi
Bolu Müzesi
Burdur Müzesi
Bursa Türk İslam Eserleri Müzesi / Yeşil Medrese
Çanakkale Müzesi
Çankırı Müzesi
Çorum Alacahöyük ve Boğazköy Müzeleri
Çorum Müzesi
Denizli Atatürk Evi Etnografya Müzesi
Düzce Konuralp Müzesi / Bolu
Edirne Arkeoloji ve Etnografya Müzesi
Edirne Türk İslam Eserleri Müzesi
Gaziantep Müzeleri
Gümüşhane İkizevler Kent Müzesi
Hatay (Antakya) Müzesi
Isparta Müzesi
Isparta Yalvaç Müzesi
Istanbul / Dolmabahçe Sarayı
Istanbul / Saray Koleksiyonları Müzesi
Istanbul / Topkapı Sarayı Müzesi
Istanbul / Türk - İslam Eserleri Müzesi
Istanbul / Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesi
Istanbul / Türk İnşaat ve Sanat Eserleri Müzesi
Istanbul / Vakıflar Halı Müzesi
Istanbul / Yıldız Porselen Müze Fabrika
Istanbul / Yıldız Şehir Müzesi - Yıldız Sarayı
Izmir - Tire Müzesi
Izmir Etnografya Müzesi
Iznik Ayasofya Müzesi
Iznik Şehir Müzesi (Nilüfer Hatun İmareti)
Karaman Müzesi
Kastamonu Livapaşa Konağı Etnografya Müzesi
Kayseri Müzeleri
Konya Ereğli Müzesi
Konya Etnografya Müzesi
Konya Karatay Çini Eserler Müzesi
Konya Mevlana Müzesi
Konya İnce Minare Taş ve Ahşap Eserler Müzesi
Kütahya Çini Müzesi
Mardin Müzesi
Nevşehir Arkeoloji ve Etnografya Müzesi
Nevşehir Ürgüp Müzesi
Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müzesi
Sanlıurfa Arkeoloji ve Etnografya Müzesi
Tokat Müzesi
Ürgüp, Kapadokya Sanat ve Tarih Müzesi (Özel Müze)
Van Müzesi
Birsen Malkoç
Tüm hakları saklıdır. © 2017 idesanat.com
Önemli Bilgiler
1. İçeriğimizi başka bir sitede paylaşıyorsanız, lütfen kaynak belirtmeyi unutmayın, ilginize teşekkür ederiz.
2. Sitemizde bulunan bir içeriğin telif haklarına veya yasalara aykırı olduğunu düşünüyorsanız lütfen bize bildirin.